Ev arkadaşlarıyla masraf paylaşımı: kira, fatura ve market rehberi

PayEt Ekibi · Güncellendi: 5 Kasım 2026 · Okuma süresi: 8 dakika

Öğrenci evlerinde ve paylaşımlı dairelerde en çok tartışma çıkaran konu temizlik sırası değil, paradır. "Bu ayki faturayı kim ödedi?", "Ben deterjan almıştım, hesaba yazıldı mı?" gibi sorular küçük görünür ama birikince ilişkileri yıpratır. Bu rehberde ev masraflarını baştan doğru kurmak için uygulanabilir bir düzen öneriyoruz.

Taşınmadan önce: kuralları yazılı hale getirin

Ev arkadaşlığında sorunların çoğu, kuralların hiç konuşulmamış olmasından kaynaklanır. İlk hafta, herkesin hazır olduğu bir akşam şu soruları birlikte cevaplayın ve cevapları grubunuzun mesajlaşma kanalına ya da ortak bir nota yazın:

• Kira eşit mi bölünecek, odaların büyüklüğüne göre mi?
• Hangi faturalar ortak (elektrik, su, doğalgaz, internet, aidat)?
• Ortak market listesinde neler olacak, kişisel alışveriş nerede başlıyor?
• Hesaplaşma ne sıklıkla yapılacak: haftalık mı, aylık mı?
• Evde uzun süre olmayan biri (yaz tatili, staj) faturalara katılmaya devam edecek mi?
• Ortak eşya (süpürge, tencere seti) alınırsa, biri taşınırken ne olacak?

Bu soruların "doğru" bir cevabı yoktur. Önemli olan herkesin aynı cevabı kabul etmiş olmasıdır.

Kira: eşit mi, oda büyüklüğüne göre mi?

Odalar birbirine yakın büyüklükteyse kirayı eşit bölmek en basit ve en az tartışma çıkaran yöntemdir. Ama bir oda belirgin şekilde büyükse, kendi banyosu ya da balkonu varsa eşit bölüşüm zamanla rahatsızlık yaratır.

Örnek: alana göre kira hesabı

Aylık kira 24.000 ₺ olan üç odalı bir dairede ortak alanlar (salon, mutfak, banyo) herkese eşit, yatak odaları ise metrekareye göre paylaşılsın. Kiranın yarısını ortak alan, yarısını odalar için ayıralım:

Oda payı, her odanın toplam oda alanına oranıyla bulunur (örneğin Ece için 12.000 × 16 / 34). Ortak alan oranını %50 yerine %60 ya da %40 seçmek tamamen ev arkadaşlarının anlaşmasına bağlıdır; ortak alanı ne kadar çok kullanıyorsanız bu oranı o kadar yüksek tutmak mantıklıdır.

Faturalar: takvim ve sorumlu belirleyin

Elektrik, su ve doğalgaz faturaları her ay farklı tutarlarda ve farklı günlerde gelir. Karışıklığı önlemenin en etkili yolu her faturayı bir kişinin sorumluluğuna vermektir. Sorumlu kişi faturayı öder ve aynı gün ortak kasaya ekler. Böylece "bu ay elektriği ödeyen oldu mu?" sorusu ortadan kalkar.

• Elektrik ve doğalgaz: Kullanıma bağlıdır ama kişi bazında ölçmek pratik değildir. Çoğu ev eşit böler. Biri sürekli elektrikli ısıtıcı kullanıyorsa ayrıca konuşulmalıdır.
• Su: Genellikle eşit bölünür.
• İnternet: Sabit tutarlıdır; eşit bölmek en adil yöntemdir.
• Aidat: Kira sözleşmesinde kiracıya aitse kira gibi değerlendirilebilir.

Bir ev arkadaşı ay içinde iki hafta evde değilse faturadan muaf tutulmalı mı? Bu konuda önceden anlaşmak çok önemlidir. Yaygın ve basit bir kural şudur: kısa yokluklarda (bir aydan az) fatura eşit bölünmeye devam eder; uzun yokluklarda kişi yalnızca sabit giderlere (internet, aidat) katılır.

Market: ortak liste ve kişisel alışveriş

Market alışverişi ev masraflarının en dağınık kalemidir, çünkü sık yapılır ve çoğu zaman ortak ve kişisel ürünler aynı fişte yer alır. İşe yarayan bir yöntem:

1. Ortak ürünlerin listesini belirleyin: temizlik malzemeleri, tuvalet kâğıdı, çay, şeker, yağ, tuz gibi herkesin kullandığı temel ürünler.
2. Kişisel ürünleri (özel atıştırmalık, kişisel bakım ürünleri) ortak hesaba yazmayın.
3. Karışık bir fişte yalnızca ortak ürünlerin toplamını harcama olarak ekleyin.
4. Bir ürünü yalnızca bazı ev arkadaşları kullanıyorsa (örneğin iki kişinin içtiği kahve), harcamaya yalnızca o kişileri ortak olarak ekleyin.

PayEt'te harcama eklerken ortakları tek tek seçebildiğiniz için "kahveyi sadece Kaan ile Defne içiyor" gibi durumlar ayrı bir hesap tutmadan çözülür.

Ne sıklıkla hesaplaşmalı?

Borçlar ne kadar uzun süre birikirse, ödenmesi o kadar zorlaşır ve tartışma ihtimali artar. Öğrenci evlerinde ayın başı (burslar ve harçlıklar yattığında) iyi bir hesaplaşma zamanıdır. Çalışan ev arkadaşları için maaş günleri daha uygundur.

Her ay herkesin herkese ödeme yapması gerekmez. Net bakiyeler hesaplandığında genellikle bir iki transfer yeterli olur. Bunun nasıl yapıldığını borç sadeleştirme yazımızda anlattık.

Biri evden taşınırken

Taşınma, hesapların en çok karıştığı dönemdir. Kontrol listesi:

• Taşınan kişinin son ayına ait faturalar kesinleşene kadar bekleyin ya da tahmini bir tutar üzerinde anlaşın.
• Depozito ev sahibine kimin adına yatırıldıysa iade de ona yapılır; yeni gelen kişi depozitoyu taşınan kişiye öderse hesap temiz kapanır.
• Ortak alınmış eşyaları ya evde bırakıp taşınan kişiye payını ödeyin ya da taşınan kişi diğerlerinin payını ödeyip eşyayı alsın.
• Tüm borçlar sıfırlandıktan sonra kişiyi gruptan çıkarın. PayEt, açık borcu veya alacağı olan bir üyenin gruptan ayrılmasına izin vermez; böylece kimsenin parası havada kalmaz.

Tartışmayı önleyen küçük alışkanlıklar

• Harcamayı yaptığınız gün kaydedin. Bir hafta sonra fişi hatırlamak zordur.
• Açıklamayı net yazın: "market" yerine "market: deterjan, peçete, çay".
• Yanlış bir kayıt görürseniz onaylamayın, reddedin ve nedenini konuşun. PayEt'te bir harcama ortakların onayı olmadan bakiyeye yansımaz.
• Kuralları her dönem başında birlikte gözden geçirin; ev arkadaşı değiştiğinde yeniden konuşun.